Giza Garapenaren psikologia

Nere lehengusinak masterra amaitu eta praktika batzuk egitera joan da Salamancako Unibertsitatea, masterra egiten zuen bitartean lan egiten egon da eta etxetik joateko momentua dela erabaki izan du, orain dela 6 urte bere ahizpa Sevilla utzi ere eta Madrilera jun zen lan egitera.  Nire lehengusinaren egoerak pentsatzeko uneak eman dizkit azkenengo hilabetetan, batez ere hasieran beldur nintzen nire izekok egoera nola hartuko zuen, gertuko familia ugari aldendu izan dira seme-alabek etxetik joatean, bereziki herrian. Hor konturatu nintzen landa-munduko herrietan horrelako gauzek eragin negatibo bat dutela hirian baino.  Definizioari dagokionez, habia hutsa gurasoek edo tutoreek sufritzen duten sindromea da. Sindrome hau seme-alabak etxetik joaten direnean sortzen da. Guraso batzuk haien seme-alabek etxetik joaten direnean txarto pasatzen dute. Sindrome hau emakume zein gizonetan gerta daiteke baina gehienetan emakumeek sufritzen dute (zaintza-lanen rola haiek izan dutelako egoe...

  Sexualitatea tabu bat izan da mendeetan zehar, baina egia da ekialdeko kulturek, adibidez, hemen egiten dugunaz bestelako ikuspegi batetik bizi dutela sexualitatea. Gizarte modernoetan sexualitatea eta sexua nahastu ohi dira. Dudarik gabe, industria pornografikoak eragin handia izan duela uste dut, eta araututako sexu-heziketarik mendeetan zehar egon ez denez, pornografia askoren eskola izan da, eta, zoritxarrez, hala izaten jarraitzen du. Hala ere, Indú kulturak eta Afrikako kultura batzuek sexualitatea espiritualtasunarekin lotura bezala ulertzen dute. Kontuan izan behar dugu pertsonak gero eta urte gehiago eta osasun-egoera hobean bizi diren mundu batean bizi garela. Hala ere, heldu nagusiaren arretak lorpen nabarmenak lortu dituen arren, hirugarren adinekoen sexualitatearen tratamenduan aurreko mendeetatik dauden jarrera atzerakoiek jarraitzen dute, eta adinekoen premia sexualak baztertzeko joera dute, eta kasurik onenean, aintzat ez hartzeko. Beraz, batzuetan sexualitateak t...

Poesíaren inguruan egunero lan egiteak gauza polit asko ditu, horien artean poesíaren bitartez ezagutu ditudan pertsonak. Gaurkoan, Andrea Uña aipatu nahi dut. Andrea, poeta eta pentsio duinen aldeko kontzentrazioetan dagoen hizlaria da. Holan izan da azkenengo urteetan astelehenero pentsionistak Udaletxean bildu izan diren bakoitzean. Andrearekin ordu asko eman ditut berba egiten, eta horietako askotan "Erretiroaren idealizazioa"ri ein dio berak erreferentzia, "gehienok gogoak ditugu erretiratzeko, nire belaunaldikoek oso gazte hasi ginen lanean, baina batzutan bizitzak ez du hobera egiten jubilazioa ailegatzean, kontrakoa baizik"adierazten du Andreak. Berak sarritan errepikatzen dit "askok beldur gara erretiroaz, pentsio hori nahikoa ez delako familia askotan".                                          Azpimarratu nahiko nuke pentsionisten aldarrikapenen bat " Los derechos no se tie...

  Astelehenean, 3.adineko eguneko zentroan lanean 2 emakume klase hasi baino lehen erakutsi zizkidaten marrazketa klasean egindako marrazkiak. Zentroan 5 irakasle gaude, pintura, kantu, memoria, dantza eta pilates. Proiektuak elkarrekin egiten ditugu, bakoitzak bere helburuak bilatuz. Zentroan pertsona asko daude eta guztiak ez datoz gure "klaseetara", batzuk behean kafe bat hartzen eta karta-jolasetan aritzen dira. Egia da ni Pilates irakasle naizela baina hilabean behin liburu bat hautatzen dugu eta horri buruz egiten dugu berba, tertulia dialogikoaren bidez. Hilabete honetan, idaztea gustuko duten pertsonei haien ipuinak ekartzeko gonbidatu nituen. Egun horretan, enteratu nintzen haietako batzuk ACCEM ONGak aurkeztutako  # SolasNO kanpainan parte hartu zutela haien microrelatuak bidaltzen. Egun horretako tertulia interesgarriena izan zen, askok haien bakardeadari buruz hitz egin zutelako, eta ez bakarrik hori, baizik eta nola batzutan isolatuak sentitzen ziren "Somos ...

Azkenengo sarreran, oporretan nolako jolasaren garapena ikusi nuen aztertu nuen. Honetan, jolasaren hurbil dagoen beste ezaugarri batetaz idatziko dut, Hizkuntzaren garapenaz. Gehinenengo familietan garrantzia handia ematen zaio lehen hitzei, lehenengo esaldiei, noren izena ahoskatzen duen lehenengo umeak. Gehiengoa diot zeren umeak daude nun familia ez duten edo bere familiaz urrun dauden. Modu honetan, aste santuan, herrian ume asko entzun izan ditut kalean jolasten edo gurasoekin, jaio-berrietatik nerabezaro hasieran dauden umeetara. Hasi baino lehen, esatea hizkuntzak ere inguruarekin harremantzeko erreminta dela, sozializateko prozesuan parte hartzen duena, inguruari egokitzeko eta inguruan integratzeko. Ikus dezakegunez, inguruak garrantzia handia du hizkuntzan. Azken aldi honetan, asko hausnartzen du 2 gaietaz. Lehenengoa, nolakoa izan den hizkuntzaren garapena maskarilla garaian jaio diren umeak, atzerapenak izango dituzte? Zeren umeak sarritan lehenengo hitz-urratsak imitazio...

Jolasa funtsezko jarduera da haurren garapenerako eta ikaskuntzarako. Hasieran, gorputzaren mugimendu sinpleak dira, eta pixkanaka-pixkanaka handitzen eta konplexuago bihurtzen dira beste elementu batzuk sartzeko. Denborarekin, jolasari esker, haurrak bere irudimena garatu, bere ingurumena esploratu, munduari buruz duen ikuspegia adierazi, sormena garatu eta trebetasun sozioemozionalak garatu ahal izango ditu beste ume edo heldueekin. Herrian, opor hauetan normalean hutsik dagoen herria, umez bete da. Hain txikia izanda, kalean, parkean, tabernan guztiok elkartzen gara. Eta harrigarria iruditu zait nola umeek jolasten zuten. Teoria jakingo ez banu, agian ez nioke hainbeste garrantzia emango, baina benetan interesantea dela haiek behatzea eta ikustea nola euren gorputza edo ingurunea ezagutzen dauden edo nola beste umeekin sozializatzeko bidea den. Nire aitona bizirik zegoenenean, asko gustatzen zitzaion umeak jolasten ikustea. Bere haurtzaroa gogoratzen zuelako. "Jolasak alda dait...